Kapasite tasarımı (EN)

Kapasite tasarımı, sismik kontrolün bir parçasıdır ve birleşimin yeterli deformasyon kapasitesine sahip olmasını sağlar.

Kapasite tasarımının amacı, bir binanın tasarım düzeyindeki depremde çöküşü önlemek için kontrollü sünek davranış sergilemesini doğrulamaktır. Plastik mafsal, sönümleyici elemanda oluşması beklenir ve birleşimin sönümleyici olmayan tüm elemanları, sönümleyici elemandaki akma nedeniyle oluşan kuvvetleri güvenli biçimde aktarabilmelidir. Sönümleyici eleman genellikle moment aktaran çerçevedeki bir kiriştir; ancak örneğin bir alın levhası da olabilir. Sönümleyici elemanlar için güvenlik katsayısı kullanılmaz. Sönümleyici elemana iki katsayı atanır:

• γ_ov – aşırı dayanım katsayısı – EN 1998-1, Md. 6.2; önerilen değer γ_ov = 1,25'tir; malzemelerde düzenlenebilir
• γ_sh – pekleşme katsayısı; önerilen değerler moment aktaran çerçevedeki kiriş için γ_sh = 1,2, diğer durumlar için γ_sh = 1,0'dır; işlemde düzenlenebilir

Malzeme diyagramı aşağıdaki şekle göre değiştirilir:

Sönümleyici elemanın artırılmış dayanımı, plastik mafsalın sönümleyici elemanda oluşmasına neden olan yüklerin girilmesine olanak tanır. Moment aktaran çerçeve ve sönümleyici eleman olarak kiriş durumunda, kirişin M_y,Ed = γ_ovγ_shf_yW_pl,y ile buna karşılık gelen V_z,Ed = –2 M_y,Ed / L_h kesme kuvvetiyle yüklenmesi gerekir; burada:

• f_y – karakteristik akma dayanımı
• W_pl,y – plastik kesit modülü
• L_h – kiriş üzerindeki plastik mafsallar arasındaki mesafe

Asimetrik birleşim durumunda, kiriş hem sarkma hem de kalkma eğilme momentleri ve bunlara karşılık gelen kesme kuvvetleriyle yüklenmelidir.

Sönümleyici elemanların levhaları kontrolün dışında tutulur.