Normtoetsing van bouten en voorspanbouten volgens de Chinese norm
Bouten
Bouten worden gecontroleerd volgens GB 50017, Art. 11.4. De trek- en afschuifkracht in elke bout wordt bepaald door eindige-elementenanalyse. Wrikkrachten worden bepaald door eindige-elementenanalyse en in rekening gebracht. Elk afschuifvlak wordt afzonderlijk gecontroleerd. De plaat in de oplegging wordt gecontroleerd op de som van de afschuifkrachten in nabijgelegen vlakken.
Rekenwaarden van de trek- en afschuifsterkte van een bout; fub[MPa] – breuksterkte van een bout; afgeleid uit Tabel 4.4.6
| \(f_{ub}\) [MPa] | \(f_t^b \) | \(f_v^b\) |
| \(f_{ub} \le 400 \) | \(0.425 \cdot f_{ub}\) | \(0.35 \cdot f_{ub}\) |
| \(400<f_{ub}<830\) | \(0.42 \cdot f_{ub}\) | \(0.38 \cdot f_{ub}\) |
| \(830 \le f_{ub}\) | \(40/83 \cdot f_{ub}\) | \(32/83 \cdot f_{ub}\) |
Bout op trek
Een bout belast door een trekkracht wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.1.2 en dient te voldoen aan:
\[ N_t \le N_t^b = A_s \cdot f_t^b \]
waarbij:
- Nt – trekkracht in een bout
- Ntb – rekenwaarde van de trekweerstand
- \( A_s = \frac{\pi d_e^2}{4} \) – trekspanningsoppervlak van een bout
- de – effectieve diameter van een bout ter plaatse van de schroefdraad
- ftb – rekenwaarde van de treksterkte van een bout
Bouten op afschuiving
Een bout belast door een afschuifkracht wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.1.1 en dient te voldoen aan:
\[ N_v \le N_v^b = A_g \cdot f_v^b \]
waarbij:
- Nv – afschuifkracht in een bout in het beschouwde vlak
- \( A_g = \frac{\pi d^2}{4} \) – bruto dwarsdoorsnede-oppervlak van een bout
- d – nominale diameter van een bout
- fvb – rekenwaarde van de afschuifsterkte van een bout
Elk afschuifvlak wordt afzonderlijk gecontroleerd, d.w.z. aantal afschuifvlakken nv = 1.
Bouten op gecombineerde trek en afschuiving
Een bout die gelijktijdig belast wordt door afschuif- en trekkrachten wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.1.3 en dient te voldoen aan:
\[ \sqrt{\left ( \frac{N_v}{N_v^b} \right ) ^2 + \left ( \frac{N_t}{N_t^b} \right ) ^2} \le 1.0 \]
waarbij:
- Nv – afschuifkracht in een bout in het beschouwde vlak
- Nt – trekkracht in een bout
- Nvb – rekenwaarde van de afschuifweerstand van een bout
- Ntb – rekenwaarde van de trekweerstand van een bout
Bouten op oplegging
Een plaat belast door een oplegkracht ten gevolge van een bout op afschuiving wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.1.1 en dient te voldoen aan:
\[ N_v \le N_c^b = d\cdot t \cdot f_c^b \]
waarbij:
- Nv – afschuifkracht werkend op een plaat; vectorsom van afschuifkrachten in nabijgelegen vlakken
- d – nominale boutdiameter
- t – plaatdikte
- fcb – rekenwaarde van de oplegsterkte van een plaat
Rekenwaarde van de oplegsterkte van een plaat; fu – breuksterkte van een plaat; afgeleid uit Tabel 4.4.6
Voorspanbouten
Hoogsterkte bout in een wrijvingsverbinding wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.2.
Voorspanbouten op trek
De trekweerstand van een voorspanbout wordt bepaald als:
\[ N_t \le N_t^b = 0.8 \cdot P \]
waarbij:
- Nt – trekkracht in een bout
- Ntb – rekenwaarde van de trekweerstand
- P – voorspankracht van een hoogsterkte bout – Tabel 11.4.2-2
Tabel 11.4.2-2 – voorspankracht van een hoogsterkte bout P [kN]
| Boutklasse | M16 | M20 | M22 | M24 | M27 | M30 |
| 8.8 | 80 | 125 | 150 | 175 | 230 | 280 |
| 10.9 | 100 | 155 | 190 | 225 | 290 | 355 |
Een voorspanbout die niet in Tabel 11.4.2-2 voorkomt en belast wordt door een trekkracht wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.1.2 en dient te voldoen aan:
\[ N_t \le N_t^b = A_s \cdot f_t^b \]
waarbij:
- Nt – trekkracht in een bout
- Ntb – rekenwaarde van de trekweerstand
- \( A_s = \frac{\pi d_e^2}{4} \) – trekspanningsoppervlak van een bout
- de – effectieve diameter van een bout ter plaatse van de schroefdraad
- ftb – rekenwaarde van de treksterkte van een bout
Voorspanbouten op afschuiving
De rekenwaarde van de afschuifweerstand van een voorspanbout wordt bepaald volgens Art. 11.4.2.1:
\[ N_v \le N_v^b = 0.9 k \mu P \]
waarbij:
- Nv – afschuifkracht in het beschouwde vlak
- Nvb – rekenwaarde van de afschuifweerstand van een bout
- k – factor voor boutgaten; k = 1 voor normale gaten, k = 0.85 voor oversized gaten, k = 0.6 voor sleutelgaten
- μ – glijcoëfficiënt ter plaatse van het wrijvingsvlak, ontleend aan Tabel 11.4.2-1; aanpasbaar in de norminstellingen
- P = Ntb / 0.8 – voorspankracht van een hoogsterkte bout voor bouten die niet in Tabel 11.4.2-2 voorkomen
Elk afschuifvlak wordt afzonderlijk gecontroleerd, d.w.z. aantal afschuifvlakken nf = 1.
Voorspanbouten op gecombineerde trek en afschuiving
Een bout die gelijktijdig belast wordt door afschuif- en trekkrachten wordt gedimensioneerd volgens Art. 11.4.2.3 en dient te voldoen aan:
\[ \frac{N_v}{N_v^b} + \frac{N_t}{N_t^b} \le 1.0 \]
waarbij:
- Nv – afschuifkracht in het beschouwde vlak
- Nt – trekkracht in een bout
- Nvb – rekenwaarde van de afschuifweerstand van een bout
- Ntb – rekenwaarde van de trekweerstand van een bout