Nowy stalowy dach nad zabytkową halą w Zagrzebiu
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Global 3D model of the structure}}}\]
O projekcie
Kino Europa, wybudowane w latach 1924–1925 i słynące z ozdobnego wnętrza, przechodzi renowację i modernizację w związku z rozszerzonym zakresem projektu, wywołanym skutkami niedawnego trzęsienia ziemi w Zagrzebiu. Budynek jest wpisany na listę chronionych dóbr kultury, co w znacznym stopniu ukształtowało strategię inżynierską. W ramach pilnych prac konserwatorskich cała więźba dachowa i sufit nad główną salą zostaną wymienione, zapewniając bezpieczeństwo przy jednoczesnym zachowaniu charakteru architektonicznego. Poddasze, wcześniej stanowiące lekką przestrzeń nad salą, zostanie zaadaptowane na potrzeby zmodernizowanych urządzeń HVAC i nowych instalacji technicznych. Zmiana ta zwiększyła obciążenia stałe w porównaniu z pierwotną konstrukcją, co uczyniło pełne przeprojektowanie układu dachowego nieuniknionym.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Main structural truss system}}}\]
Nowy układ oparty jest na głównych elementach stalowych w połączeniu z wtórnymi krokwiami drewnianymi. To hybrydowe podejście zachowuje estetyczną ciągłość wnętrza, zapewniając jednocześnie niezbędną sztywność i nośność. Oryginalna korytkowa geometria intradosu jest respektowana, co utrzymuje wrażenie wizualne wewnątrz sali. Główne dźwigary – złożone kratownice stalowe w rozstawie około 3,0 m – wykorzystują przekroje HEB jako pasy, słupki i krzyżulce z profili SHS, stężenia z profili CHS w obu kierunkach, a całość jest połączona podłużnie stalowymi płatwiami podpierającymi drewniane krokwie. Cały proces montażu musiał być zaprojektowany z myślą o gęstej zabudowie centrum miasta z ograniczonym dostępem dźwigu, co przesądziło o zastosowaniu połączeń śrubowych montowanych na miejscu budowy.
Wyzwania inżynierskie
Praca wewnątrz chronionego zabytku kultury wymagała minimalnej ingerencji w istniejące mury, przy jednoczesnej koordynacji wielu interesariuszy i nowoczesnych instalacji budowlanych. Częste zmiany układu na późnych etapach projektu, wynikające z potrzeb wielobranżowych i wymogów konserwatorskich, sprawiły, że dobór przekrojów elementów kratownicy oraz licznych niestandardowych połączeń był procesem ciągłych korekt. Geometria musiała uwzględniać zachowanie korytkowego kształtu sufitu, a jednocześnie pomieścić znacznych rozmiarów urządzenia HVAC, co istotnie zmieniło schemat obciążeń w porównaniu z pierwotnym dachem.
Władze konserwatorskie wymagały rozwiązań nieinwazyjnych, minimalizujących kotwienie w historycznych murach, co dodatkowo komplikowało sprawdzenia stateczności. Kratownice musiały przekrywać główną salę bez wprowadzania znacznych sił poziomych do murów. Szczegółowe opracowanie podpór i łożysk wymagało zatem starannego wyważenia między stopniem utwierdzenia a dopuszczalnymi tolerancjami. Wymagania przeciwpożarowe stanowiły kolejny wymiar problemu, gdyż ukryta przestrzeń poddasza musi bezpiecznie pomieścić elementy stalowe w środowisku podzielonym na strefy pożarowe.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Example of steel connections}}}\]
Równolegle ograniczona logistyka placu budowy oraz pilność wynikająca ze skutków trzęsienia ziemi wywierały presję na szybkość projektowania i wykonalność. Transport dużych elementów przez wąskie ulice centrum miasta, koordynacja tymczasowych konstrukcji montażowych oraz zapewnienie odporności na wstrząsy wtórne były kluczowymi elementami wyzwania inżynierskiego. Ograniczenia te podkreśliły znaczenie efektywnych cyfrowych przepływów pracy i niezawodnych narzędzi programowych.
Croatia
Rozwiązania i wyniki
Analiza globalna i wymiarowanie elementów zostały wykonane w SCIA Engineer, natomiast szczegółowe sprawdzenia normowe połączeń przeprowadzono w IDEA StatiCa Connection. Łącze BIM między SCIA a IDEA StatiCa umożliwiło transfer elementów i miarodajnych sił wewnętrznych dla każdego węzła, drastycznie redukując ręczne przepisywanie danych i ryzyko błędów przepisania. Możliwość synchronizacji zmian projektowych między analizą globalną a lokalną weryfikacją połączeń oznaczała, że każda późna korekta geometrii lub rozkładu obciążeń mogła być ponownie sprawdzona bez konieczności rozpoczynania od nowa.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Example of steel connections}}}\]
Croatia
Ponieważ ograniczenia związane z podnoszeniem i dostępem na placu budowy sprzyjały mniejszym podzespołom, wszystkie połączenia zaprojektowano jako śrubowe, umożliwiając strategię montażu metodą zestawu elementów. Podejście to zmniejszyło ryzyko związane ze spawaniem w ograniczonych przestrzeniach i pozwoliło wykonawcy zaplanować czytelną sekwencję montażu. Możliwość oceny wielu kombinacji obciążeń jednocześnie w IDEA StatiCa przyspieszyła optymalizację, a intuicyjny interfejs skrócił krzywą uczenia się dla zespołu i umożliwił szybkie ponowne sprawdzenia przy każdej zmianie układu kratownicy lub koordynacji instalacji MEP.
Projekt był realizowany w oparciu o przepływ pracy zgodny z Eurokodem dla elementów i połączeń stalowych, przy czym IDEA StatiCa zapewniała normowe sprawdzenie węzłów, a SCIA Engineer utrzymywał globalny model konstrukcyjny. Ten zintegrowany proces zaowocował solidnym, przyjaznym w montażu układem dachowym, który respektuje zabytkowy profil sali i uwzględnia nowoczesne instalacje bez inwazyjnego wzmacniania historycznej powłoki budynku. Projekt nie tylko zapewnia bezpieczeństwo budynku, ale także umożliwia długoterminowe użytkowanie kulturalne jednego z najbardziej cenionych zabytków Zagrzebia.
Podsumowanie
Kino Europa jest jednym z symboli kulturowych miasta Zagrzebia i warto je zachować
dla przyszłych pokoleń. Projekt pilnych prac konserwatorskich zmodernizuje cały budynek,
znacząco poprawi bezpieczeństwo i wydłuży jego okres użytkowania.
IDEA StatiCa wniosła znaczący wkład w obliczenia konstrukcji stalowych. Program ten jest idealnym narzędziem do obliczania złożonych połączeń, znacznie upraszczając projektowanie i optymalizację konstrukcji przy jednoczesnym oszczędzaniu czasu. Jest to jeden z pierwszych projektów, w których firma zastosowała IDEA StatiCa, i z pewnością będzie z niej korzystać w przyszłości.
O firmie Intrados Projekt d.o.o.
Intrados Projekt d.o.o. to firma specjalizująca się w projektowaniu i nadzorze, przede wszystkim w zakresie renowacji i przebudowy istniejących konstrukcji. Szczególnie wyspecjalizowana jest w pracach przy budynkach chronionych jako dziedzictwo kulturowe. Firma została założona w 2016 roku przez Martinę Vujasinović i Hrvoje Podnara – projektantów z wieloletnim doświadczeniem i zezwoleniem Ministerstwa Kultury na wykonywanie zadań związanych z ochroną i zachowaniem dziedzictwa kulturowego.