Prostokątne przekroje rurowe
Opis
W tym rozdziale weryfikowane są jednopłaszczyznowe spawane złącza T, X i K z przerwą z prostokątnych, kwadratowych i rurowych przekrojów drążonych, przewidywane metodą CBFEM. Króciec z kwadratowego przekroju rurowego (SHS) jest spawany bezpośrednio do pasa z RHS bez użycia płyt wzmacniających. Złącza są obciążone siłą osiową. W metodzie CBFEM nośność obliczeniowa jest ograniczona przez 5 % odkształcenia lub siłę odpowiadającą deformacji złącza 0,03b0 oraz w metodzie FMM ogólnie przez ugięcie płyty poza płaszczyzną 0,03b0, gdzie b0 jest wysokością pasa RHS; patrz Lu i in. (1994).
Metoda form zniszczenia
W przypadku osiowo obciążonych złączy T, Y, X lub K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych może wystąpić pięć form zniszczenia. Są to: zniszczenie ściany czołowej pasa, plastyfikacja pasa, zniszczenie ściany bocznej pasa, zniszczenie środnika pasa, zniszczenie na ścinanie pasa, zniszczenie na przebicie oraz zniszczenie krócca. W niniejszym opracowaniu badane są: zniszczenie ściany czołowej pasa, zniszczenie krócca i zniszczenie na przebicie dla złączy T, Y i X, a dla złącza K z przerwą: zniszczenie ściany czołowej pasa, zniszczenie na ścinanie pasa, zniszczenie krócca i zniszczenie na przebicie; patrz Rys. 7.2.1. Spoiny zaprojektowane zgodnie z EN 1993-1-8:2005 nie są najsłabszymi elementami złącza.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.1 Examined failure modes: a) Chord face failure, b) Chord shear failure, c) Brace failure, and d) Punching shear failure}}}\]
Zniszczenie ściany czołowej pasa
Nośność obliczeniowa ściany czołowej pasa RHS jest wyznaczana metodą FMM zgodnie z punktem 9.5 normy EN 1993‑1-8:2020. Metoda ta jest również podana w ISO/FDIS 14346 i szczegółowo opisana w Wardenier i in. (2010). Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza T, Y lub X ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = C_f \frac{f_{y0} t_0^2}{\sin{\theta_i}} \left ( \frac{2 \eta}{(1-\beta) \sin{\theta_i}} + \frac{4}{\sqrt{1-\beta}} \right ) Q_f / \gamma_{M5} \]
Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = 8.9 C_f \beta \gamma^{0.5} \frac{f_{y,0} t_0^2}{\sin{\theta_i}} Q_f / \gamma_{M5} \]
gdzie Cf jest współczynnikiem materiałowym, fy0 jest granicą plastyczności pasa, t0 jest grubością ścianki pasa, η jest stosunkiem wysokości krócca do szerokości pasa, β jest stosunkiem szerokości krócca do szerokości pasa, qi jest kątem zawartym między króccem i a pasem (i = 1, 2), Qf jest funkcją naprężeń w pasie, a γ jest wskaźnikiem smukłości pasa.
Zniszczenie krócca
Nośność obliczeniowa ściany czołowej pasa RHS może być wyznaczona metodą FMM zgodnie z punktem 9.5 normy EN 1993-1-8:2020. Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza T, Y lub X ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = C_f f_{yi} t_i (2 h_i - 4 t_i + 2 b_{eff} ) / \gamma_{M5} \]
Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = C_f f_{yi} t_i (2 h_i - 4 t_i + b_i + b_{eff} ) / \gamma_{M5} \]
gdzie Cf jest współczynnikiem materiałowym, fyi jest granicą plastyczności krócca i (i = 1, 2), ti jest grubością ścianki krócca i, hi jest wysokością krócca i, bi jest szerokością krócca i, beff jest efektywną szerokością krócca.
Przebicie
Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza T, Y lub X ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = C_f \frac{f_{y0} t_0}{\sqrt{3}\sin{\theta_i}} \left( \frac{2h_i}{\sin{\theta_i}} + 2b_{e,p} \right ) / \gamma_{M5} \]
Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = C_f \frac{f_{y0} t_0}{\sqrt{3}\sin{\theta_i}} \left( \frac{2h_i}{\sin{\theta_i}} + b_i+b_{e,p} \right ) / \gamma_{M5} \]
gdzie Cf jest współczynnikiem materiałowym, fy0 jest granicą plastyczności pasa, t0 jest grubością ścianki pasa, qi jest kątem zawartym między króccem i a pasem (i = 1, 2), hi jest wysokością krócca i, bi jest szerokością krócca i oraz be,p jest efektywną szerokością dla przebicia.
Zniszczenie na ścinanie pasa
Nośność obliczeniowa osiowo obciążonego złącza K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych wynosi
\[ N_{i,Rd} = \frac{f_{y0}A_{V,0,gap}}{\sqrt{3}\sin{\theta_i}}/\gamma_{M5} \]
gdzie fy0 jest granicą plastyczności pasa, Av,0,gap jest efektywnym polem przekroju dla zniszczenia na ścinanie pasa, a qi jest kątem zawartym między króccem i a pasem (i = 1, 2).
Zakres stosowalności
Metoda CBFEM została zweryfikowana dla typowych złączy T, Y, X i K z przerwą ze spawanych prostokątnych przekrojów rurowych. Zakres stosowalności dla tych złączy jest określony w Tabeli 9.2 normy prEN 1993-1-8:2020; patrz Tab. 7.2.1. Ten sam zakres stosowalności jest stosowany do modelu CBFEM. Poza zakresem stosowalności metody FMM należy przeprowadzić badanie eksperymentalne w celu walidacji lub weryfikacji zgodnie z zatwierdzonym modelem badawczym.
Tab. 7.2.1 Zakres stosowalności metody form zniszczenia, Tabela 9.2 normy EN 1993-1-8:2020
| Ogólne | \(0.2 \le \frac{d_i}{d_0} \le 1.0 \) | \( \theta_i \ge 30^{\circ} \) | \(\frac{e}{d_0} \le 0.25 \) |
| \(g \ge t_1+t_2 \) | \(f_{yi} \le f_{y0} \) | \( t_i \le t_0 \) |
| Pas | Ściskanie | Klasa 1 lub 2 i \( d_0 / t_0 \le 50 \) (lecz dla złączy X: \( d_0/t_0 \le 40 \)) |
| Rozciąganie | \(d_0 / t_0 \le 50 \) (lecz dla złączy X: \( d_0/t_0 \le 40 \)) | |
| Krócce CHS | Ściskanie | Klasa 1 lub 2 i \(b_i / t_i \le 35\) i \(\frac{h_i}{t_i} \le 35 \) |
| Rozciąganie | \(b_i / t_i \le 35\) i \(\frac{h_i}{t_i} \le 35 \) |
7.2.2 Jednopłaszczyznowe złącze T i Y-SHS
Przegląd rozpatrywanych przykładów podano w Tab. 7.2.2. Wybrane przypadki obejmują szeroki zakres geometrycznych wskaźników złączy. Geometria złączy z wymiarami jest pokazana na Rys. 7.2.2. Wybrane złącza uległy zniszczeniu zgodnie z metodą FMM przez zniszczenie ściany czołowej pasa lub zniszczenie krócca.
Tab. 7.2.2 Przegląd przykładów
| Przykład | Pas | Króciec | Kąty | Materiał | ||
| Przekrój | Przekrój | θ1 | fy | fu | E | |
| [°] | [MPa] | [MPa] | [GPa] | |||
| 1 | SHS200/6.3 | SHS90/8.0 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 2 | SHS200/8.0 | SHS90/8.0 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 3 | SHS200/12.5 | SHS120/12.5 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 4 | SHS200/6.3 | SHS140/12.5 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 5 | SHS200/8.0 | SHS80/8.0 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 6 | SHS200/10.0 | SHS120/12.5 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 7 | SHS200/12.5 | SHS90/8.0 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 8 | SHS200/6.3 | SHS100/10.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 9 | SHS200/8.0 | SHS150/16.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 10 | SHS200/10.0 | SHS100/10.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 11 | SHS200/12.5 | SHS100/10.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.2 Dimensions of T-joint}}}\]
Weryfikacja nośności
Wyniki metody FMM są porównywane z wynikami metody CBFEM. Porównanie dotyczy nośności i obliczeniowej formy zniszczenia. Wyniki przedstawiono w Tab. 7.2.3.
Tab. 7.2.3 Porównanie wyników nośności obliczeniowych na rozciąganie/ściskanie przewidywanych przez CBFEM i FMM
Badanie wykazuje dobrą zgodność dla zastosowanych przypadków obciążeń. Wyniki są podsumowane na wykresie porównującym nośności obliczeniowe CBFEM i FMM; patrz Rys. 7.2.3. Wyniki pokazują, że różnica między dwiema metodami obliczeniowymi we wszystkich przypadkach jest mniejsza niż 10 %.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.3 Verification of resistance determined by CBFEM to FMM for the uniplanar SHS T and Y-joint}}}\]
Przykład wzorcowy
Dane wejściowe
Pas
- Stal S355
- Przekrój SHS 200×200×6.3
Króciec
- Stal S355
- Przekrój SHS 90×90×8.0
- Kąt między króccem a pasem 90°
Spoina
- Spoina czołowa
Rozmiar siatki
- 16 elementów na największej ściance prostokątnego przekroju rurowego
Obciążenie
- Siłą przyłożoną do krócca na ściskanie/rozciąganie
Wyniki
- Nośność obliczeniowa na ściskanie/rozciąganie wynosi NRd = 92,6 kN
- Obliczeniowa forma zniszczenia to zniszczenie ściany czołowej pasa
Jednopłaszczyznowe złącze X-SHS
Przegląd rozpatrywanych przykładów podano w Tab. 7.2.4. Wybrane przypadki obejmują szeroki zakres geometrycznych wskaźników złączy. Wybrane złącza uległy zniszczeniu zgodnie z metodą FMM przez zniszczenie ściany czołowej pasa lub zniszczenie krócca.
Tab. 7.2.4 Przegląd przykładów
| Przykład | Pas | Króciec | Kąty | Materiał | ||
| Przekrój | Przekrój | θ | fy | fu | E | |
| [°] | [MPa] | [MPa] | [GPa] | |||
| 1 | SHS200/6.3 | SHS140/12.5 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 2 | SHS200/8.0 | SHS70/8.0 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 3 | SHS200/10.0 | SHS120/12.5 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 4 | SHS200/12.5 | SHS90/8.0 | 90 | 355 | 490 | 210 |
| 5 | SHS200/6.3 | SHS90/8.0 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 6 | SHS200/8.0 | SHS80/8.0 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 7 | SHS200/10.0 | SHS150/6.3 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 8 | SHS200/12.5 | SHS140/12.5 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 9 | SHS200/16.0 | SHS120/12.5 | 60 | 355 | 490 | 210 |
| 10 | SHS200/6.3 | SHS100/8.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 11 | SHS200/8.0 | SHS150/16.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 12 | SHS200/10.0 | SHS100/10.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
| 13 | SHS200/16.0 | SHS90/8.0 | 30 | 355 | 490 | 210 |
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.4 Dimensions of X-joint}}}\]
Weryfikacja nośności
Wyniki metody opartej na formach zniszczenia (FMM) są porównywane z wynikami metody CBFEM. Porównanie dotyczy nośności i obliczeniowej formy zniszczenia; patrz Tab. 7.2.5.
Tab. 7.2.5 Porównanie wyników przewidywania nośności przez CBFEM i FMM
Badanie wykazuje dobrą zgodność dla zastosowanych przypadków obciążeń. Wyniki są podsumowane na wykresie porównującym nośności obliczeniowe CBFEM i FMM; patrz Rys. 7.2.4. Wyniki pokazują, że różnica między dwiema metodami obliczeniowymi we wszystkich przypadkach jest mniejsza niż 13 %.
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.5 Verification of resistance determined by CBFEM to FMM for the uniplanar SHS X-joint}}}\]
Przykład wzorcowy
Dane wejściowe
Pas
- Stal S355
- Przekrój SHS 200×200×6,3
Krócce
- Stal S355
- Przekroje SHS 140×140×12,5
- Kąt między króccem a pasem 90°
Spoiny
- Spoiny czołowe
Rozmiar siatki
- 16 elementów na największej ściance prostokątnego przekroju rurowego
Obciążenie
- Siłą przyłożoną do krócca na ściskanie/rozciąganie
Wyniki
- Nośność obliczeniowa na ściskanie/rozciąganie wynosi NRd = 152,4 kN
- Obliczeniowa forma zniszczenia to zniszczenie ściany czołowej pasa
7.2.4 Jednopłaszczyznowe złącze K-SHS
Przegląd rozpatrywanych przykładów podano w Tab. 7.2.6. Wybrane przypadki obejmują szeroki zakres geometrycznych wskaźników złączy. Wybrane złącza uległy zniszczeniu zgodnie z metodą FMM przez zniszczenie ściany czołowej pasa lub zniszczenie krócca.
Tab. 7.2.6 Przegląd przykładów
| Przykład | Pas | Krócce | Kąty | Materiał | ||
| Przekrój | Przekroje | θ | fy | fu | E | |
| [°] | [MPa] | [MPa] | [GPa] | |||
| 1 | SHS180/10.0 | SHS70/3.0 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 2 | SHS180/10.0 | SHS70/3.6 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 3 | SHS200/8.0 | SHS80/3.6 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 4 | SHS200/8.0 | SHS100/10.0 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 5 | SHS200/200/10.0 | SHS70/3.6 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 6 | SHS200/200/10.0 | SHS100/4.0 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 7 | SHS200/200/12.5 | SHS70/6.3 | 45 | 355 | 490 | 210 |
| 8 | SHS200/200/12.5 | SHS100/8.0 | 45 | 355 | 490 | 210 |
\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Fig. 7.2.6 Dimensions of K-joint}}}\]
Weryfikacja
Wyniki metody CBFEM są porównywane z wynikami metody FMM. Porównanie dotyczy nośności i obliczeniowej formy zniszczenia. Wyniki przedstawiono w Tab. 7.2.7.
Tab. 7.2.7 Porównanie wyników przewidywania nośności przez CBFEM i FMM
Badanie wykazuje dobrą zgodność dla zastosowanych przypadków obciążeń. Wyniki są podsumowane na wykresie porównującym nośności obliczeniowe CBFEM i FMM; patrz Rys. 7.2.5. Wyniki pokazują, że metoda CBFEM jest zachowawcza we wszystkich przypadkach w porównaniu z metodą FMM.
\[ \Fig. 7.2.7 Verification of resistance determined by CBFEM to FMM for the uniplanar SHS K-joint}}}\]
Przykład wzorcowy
Dane wejściowe
Pas
- Stal S355
- Przekrój SHS 180×180×10,0
Krócce
- Stal S355
- Przekroje SHS 70×70×3,0
- Kąt między króccem a pasem 45°
Spoiny
- Spoiny czołowe
Rozmiar siatki
- 16 elementów na największej ściance prostokątnego przekroju rurowego
Obciążenie
- Siłą przyłożoną do krócca na ściskanie/rozciąganie
Wyniki
- Nośność obliczeniowa na ściskanie/rozciąganie wynosi NRd = 257,5 kN
- Obliczeniowa forma zniszczenia to zniszczenie ściany czołowej pasa