Normtoetsing van lassen volgens Russische normen

Het is mogelijk om stompe lassen of hoeklassen in te stellen over de volledige randlengte, gedeeltelijke lassen of onderbroken lassen. Stompe lassen worden verondersteld dezelfde sterkte te hebben als de gelaste staaf en worden niet gecontroleerd. Bij hoeklassen wordt het laselement ingevoegd tussen interpolatiekoppelingen die platen met elkaar verbinden. Het laselement heeft een gespecificeerd elasto-plastisch materiaaldiagram om de spanning over de laslengte te herverdelen, zodat lange lassen, lassen in meerdere richtingen of lassen aan een niet-verstijfde flens een vergelijkbare weerstand hebben als bij handberekening. Het meest belaste laselement is bepalend bij de lascontrole.

Het meest belaste hoeklaselement van de las wordt gecontroleerd volgens SP 16, Art. 14.1. De lengte van de las dient te worden verminderd met 10 mm volgens SP 16, Art. 14.1.16.

Controle lasmateriaal:

\[ \frac{N}{\beta_f k_f l_{we} R_{wf} \gamma_c} ≤ 1.0 \]

Controle basismateriaal:

\[ \frac{N}{\beta_z k_f l_{we} R_{wz} \gamma_c} ≤ 1.0 \]

waarbij:

• N – kracht werkend op een laselement
• β_f – coëfficiënt voor lasmateriaal uit SP 16, Tabel 39; de coëfficiënt wordt bepaald door de norminstellingen – type lassen en laspositie (instellingen van lasmateriaal)
• β_z – coëfficiënt voor basismateriaal uit SP 16, Tabel 39; de coëfficiënt wordt bepaald door de norminstellingen – type lassen en laspositie (instellingen van lasmateriaal)
• k_f – lasnaadgrootte, de verhouding van de hoeklasnaad wordt aangenomen als 1:1
• \( l_{we} = \frac{l_w}{l} \cdot l_e \) – rekenkundige laselement lengte
• l_w = l – 10 mm – rekenkundige laslengte
• l – werkelijke laslengte
• l_e – werkelijke laselement lengte
• \( R_{wf} = 0.55 \frac{R_{wun}}{\gamma_{wm}} \) – treksterkte lasmateriaal – SP 16, Tabel 4
• R_wz = 0.45 R_un – treksterkte basismateriaal – SP 16, Tabel 4
• γ_c – gebruiksfactor – SP 16, Tabel 1, aanpasbaar in norminstellingen
• R_wun – karakteristieke sterkte van hoeklasmateriaal uit SP 16, Tabel D2
• γ_wm – partiële veiligheidsfactor voor lasmateriaal, γ_wm = 1.25 voor R_wun ≤ 490 MPa en γ_wm = 1.35 anders – SP 16, Tabel 4
• R_un – karakteristieke sterkte van het verbonden staal

Het type laspositie (zwaartelijn) kan worden ingesteld bij de selectie van de laselectrode en het lastype in de norminstellingen.

De lasdiagrammen tonen de spanning volgens de volgende formule:

\[ \sigma = \sqrt{ \sigma_{\perp}^2 + \tau_{\perp}^2 + \tau_{\parallel}^2 } \]