Avustralya standartlarına göre kapasite tasarımı
Kapasite tasarımı, sismik kontrolün bir parçasıdır ve birleşimin yeterli deformasyon kapasitesine sahip olmasını sağlar.
Kapasite tasarımının amacı, bir binanın tasarım düzeyindeki depremde çöküşü önlemek için kontrollü sünek davranış sergilemesini doğrulamaktır. Kapasite tasarımı Avustralya standardında yer almadığından bunun yerine Yeni Zelanda standardı kullanılmaktadır. Plastik mafsal, sönümleyici elemanda oluşması beklenmekte olup birleşimin sönümleyici olmayan tüm elemanları, sönümleyici elemandaki akma nedeniyle oluşan kuvvetleri güvenli biçimde aktarabilmelidir. Sönümleyici eleman genellikle moment aktaran çerçevelerde bir kiriştir; ancak örneğin bir alın levhası da olabilir. Sönümleyici elemanlar için güvenlik katsayısı kullanılmaz. Sönümleyici elemanın akma dayanımı Fy,max = 0.9 ϕos ϕomfy olarak hesaplanır; burada:
- ϕos – pekleşme katsayısı; önerilen değerler moment aktaran çerçevelerdeki kirişler için ϕos = 1.15, diğer durumlar için γsh = 1.0'dır; işlemde düzenlenebilir
- ϕom – aşırı dayanım katsayısı – EN 1998-1, Md. 6.2; önerilen değer ϕom = 1.3'tür; malzemelerde düzenlenebilir
Malzeme diyagramı aşağıdaki şekle göre değiştirilmektedir:
Sönümleyici elemanın artırılmış dayanımı, plastik mafsalın sönümleyici elemanda oluşmasına neden olan yüklerin girilmesine olanak tanır. Moment aktaran çerçeve ve sönümleyici eleman olarak kiriş durumunda, kirişin My = fy,maxWpl,y ve buna karşılık gelen Vz = –2 My / Lh kesme kuvveti ile yüklenmesi gerekir; burada:
- fy – karakteristik akma dayanımı
- Wpl,y – plastik kesit modülü
- Lh – kiriş üzerindeki plastik mafsallar arasındaki mesafe
Asimetrik birleşim durumunda, kiriş hem sarkma hem de kalkma eğilme momentleri ve bunlara karşılık gelen kesme kuvvetleri ile yüklenmelidir.
Sönümleyici elemanların levhaları kontrolün dışında tutulur.